Przejdź do treści
Poniedziałek, 2 listopada 2026 Chrzanów 7° Olkusz 6° Oświęcim 8° Wadowice 8°
Serwis informacyjny powiatów chrzanowskiego, olkuskiego, oświęcimskiego i wadowickiego

Szkolne laurki z powiatu chrzanowskiego na imieniny Piłsudskiego

W 1929 roku uczniowie wszystkich szkół ówczesnego powiatu chrzanowskiego przygotowali dla Józefa Piłsudskiego imieninowe laurki. Ozdobne księgi przetrwały wojnę. Muzeum w Chrzanowie przypomina, czego mogą nas dziś nauczyć.

Oprac. redakcja Małopolska Zachodnia
Fot. Muzeum w Chrzanowie
Fot. Muzeum w Chrzanowie

Muzeum w Chrzanowie przypomniało, jak w okresie międzywojennym mieszkańcy powiatu chrzanowskiego czcili Józefa Piłsudskiego. Imieniny Marszałka, przypadające 19 marca, obchodzono wtedy niemal jak święto państwowe. Pierwszy raz uczczono je publicznie w 1915 roku w Pińczowie, w gronie oficerów Pierwszej Brygady Legionów. Po odzyskaniu niepodległości obchody odbywały się już w całym kraju, a największe w Warszawie.

Najciekawszym śladem tego zwyczaju w regionie są adresy hołdownicze z 1929 roku. Przygotowały je dzieci i młodzież ze wszystkich szkół powiatu. Laurki oprawiono w jeden tom obłożony tkaniną i ozdobiony wstążkami w ludowe wzory. W środku są 72 karty z życzeniami, a na ich odwrocie podpisy uczniów. Na kartach widać staranne rysunki: kwiaty, motywy ludowe, postacie, budynki i fragmenty miejskich pejzaży. Osobną księgę z podobnymi rysunkami i podpisami przygotowało pięć szkół zawodowych, które działały wtedy w powiecie.

Obie księgi znajdują się dziś w Archiwum Akt Nowych, w zespole dokumentów Muzeum J. Piłsudskiego w Belwederze. Według muzealników to cenne źródło nie tylko ze względu na walory artystyczne. Dzięki niemu można odtworzyć sieć szkół powszechnych, wiejskich i miejskich, które działały w powiecie w 1929 roku. Można też poznać nazwiska uczniów. Jeśli podpisy złożyli wszyscy uczniowie danej szkoły, księga pokazuje także, jak liczne były klasy i ile dzieci z ziemi chrzanowskiej się wtedy uczyło. Tego jednak nie wiadomo na pewno.

Muzeum nie ma pewności, czy defilady i akademie na cześć Piłsudskiego odbywały się w Chrzanowie co roku. Wiadomo jednak, że taki pochód odbył się 19 marca 1932 roku. Zachowało się zdjęcie z przygotowań wklejone do kroniki żeńskiej drużyny harcerskiej. Widać na nim harcerki w mundurkach, które idą w dół Alei Henryka na wysokości Domu Tadeusza Urbańczyka. Dziś mieści się tam Oddział Wystaw Czasowych muzeum.